We współpracy z Regionalną Izbą Handlu i Przemysłu w Bielsku – Białej, Dział zamówień publicznych i dotacji naszej Kancelarii przedstawia Państwu kolejne opracowanie, które przybliży regulacje dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy, dalej jako zabezpieczenie, określone nową ustawą prawo zamówień publicznych, która obowiązuje od 1 stycznia 2021 roku.

Celem zabezpieczenia jest pokrycie roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez Wykonawcę. W ustawie określono jednak, iż zabezpieczenie jest uprawnieniem zamawiającego. Jeżeli zamawiający skorzysta z tego uprawnienia, informację zamieszcza w Specyfikacji Warunków Zamówienia. Również w trybie podstawowym, w przypadkach, o których mowa w art. 275 pkt 1 i 2, informacja musi znaleźć się w SWZ.

 

Nowe prawo zamówień publicznych w Dziale VII Rozdział 2 reguluje termin, sposób i formy wniesienia oraz wysokość i sposób zwrotu zabezpieczenia. Co do zasady termin na wniesienie zabezpieczenia będzie przed zawarciem umowy. Inny termin wniesienia zabezpieczenia może wskazywać ustawa lub zamawiający w dokumentach zamówienia. Wykonawca wybierze sposób w jaki będzie wniesione zabezpieczenie. Co istotne może być wniesione w jednej lub w kilku formach określonych w art. 450 ust. 1 ustawy. Zabezpieczenie może więc być wniesione w pieniądzu, poręczeniach lub gwarancjach, a za zgodą zamawiającego również w formach określonych w art. 450 ust. 2 ustawy tj. weksel z poręczeniem wekslowym lub przez ustanowienie określonych zastawów. Przepisy w dalszym ciągu dają wykonawcy możliwość dokonania zmiany formy wniesionego zabezpieczenia w trakcie realizacji umowy. W każdym przypadku, warunkiem jest, aby zmiana formy zabezpieczenia była dokonywana z zachowaniem ciągłości zabezpieczenia i bez zmniejszenia jego wysokości.

 

Ważną zmianą w przypadku zabezpieczenia jest jego wysokość. Obecnie zabezpieczenie ustala się w wysokości nieprzekraczającej 5% ceny całkowitej podanej w ofercie albo maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy, jeżeli w ofercie podano cenę jednostkową lub ceny jednostkowe. Zabezpieczenie można ustalić w wysokości większej niż 5%, nie większej jednak niż 10%, jeżeli jest to uzasadnione przedmiotem zamówienia lub wystąpieniem ryzyka związanego z realizacją zamówienia, co zamawiający opisał w SWZ lub innych dokumentach zamówienia.

 

W nowej ustawie nie ulegają zmianie zasady wnoszenia zabezpieczenia w pieniądzu. W dalszym ciągu wykonawca wyraża zgodę na zaliczenie kwoty wadium na poczet zabezpieczenia, w przypadku wniesienia wadium w pieniądzu. Ponadto, pozostają bez zmian zasady wnoszenia zabezpieczenia, gdy okres realizacji zamówienia jest dłuższy niż rok oraz gdy zabezpieczenie ma być wniesione na okres dłuższy niż 5 lat. Zasady zwrotu zabezpieczenia również nie ulegają zmianie. Dalej jest to 30 dni od dnia wykonania zamówienia i uznania przez zamawiającego za należycie wykonane.

 

Ciekawym rozwiązaniem dla wykonawcy, w przypadku ustanowienia zabezpieczenia przez zamawiającego, będzie wskazanie w dokumentach zamówienia, możliwości dokonania częściowego zwrotu zabezpieczenia po wykonaniu części zamówienia. Nowością jest, iż zamawiający może pozostawić na zabezpieczenie roszczeń kwotę nie przekraczającą 30% zabezpieczenia nie tylko z tytułu rękojmi za wady ale również tytułem  gwarancji. W takim przypadku Kwota, jest zwracana nie później niż w 15. dniu po upływie okresu rękojmi za wady lub gwarancji. Odpowiedzialność wykonawców wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy jest dalej solidarna. Natomiast, w przypadku partnerstwa innowacyjnego, ponoszą odpowiedzialność w części, którą wykonują zgodnie z umową zawartą między tymi wykonawcami.

 

Nowa ustawa określa wyraźnie konsekwencje, jeżeli wykonawca nie wniesie wymaganego zabezpieczenia. Po pierwsze, zamawiający unieważni postępowanie o udzielenie zamówienia albo dokona ponownego badania i oceny ofert spośród ofert pozostałych w postępowaniu wykonawców oraz wybierze najkorzystniejszą ofertę. Po drugie, zamawiający zatrzyma wadium wraz z odsetkami lub wystąpienie odpowiednio do gwaranta lub poręczyciela z żądaniem zapłaty wadium, w przypadku wadium wniesionego w formie gwarancji lub poręczenia.

Opracowała: Natalia Lener – Bobek, Dyrektor Działu Zamówień Publicznych